Prawo odstąpienia od umowy: zasada 14 dni w UE

Dlaczego "prawo do zwrotu" nie oznacza wszędzie tego samego

Osoby, które kupują zarówno w polskich, jak i zagranicznych sklepach internetowych, często zakładają, że prawo do zmiany zdania w sprawie zamówienia działa wszędzie tak samo. To błędne założenie. Unia Europejska daje konsumentom ustawowy okres na namysł przy większości zakupów online, z konkretną liczbą dni i jasno określonym momentem, od którego ten czas biegnie. Poza granicami UE taki ogólny obowiązek często w ogóle nie istnieje albo wygląda zupełnie inaczej. To, co wydaje się drobnym szczegółem prawnym, w praktyce decyduje o tym, czego możesz realnie oczekiwać, gdy paczka dotrze na miejsce, a Ty bez żadnej winy sprzedawcy zdecydujesz, że jednak jej nie chcesz.

UE: 14 dni na odstąpienie od umowy

Zgodnie z unijną dyrektywą o prawach konsumentów (2011/83/UE), konsument, który kupuje online, przez telefon albo poza lokalem przedsiębiorstwa, ma 14 dni kalendarzowych na odstąpienie od umowy bez podawania przyczyny. W przypadku towarów ten termin liczy się od dnia, w którym konsument albo wskazana przez niego osoba fizycznie otrzymała rzecz, a nie od dnia złożenia zamówienia. Jeśli sprzedawca nigdy nie poinformuje konsumenta o tym prawie, termin wydłuża się o 12 miesięcy. Koszt odesłania towaru zazwyczaj ponosi konsument, chyba że sprzedawca zgodził się go pokryć albo nie przekazał wymaganej informacji z wyprzedzeniem. Państwa członkowskie, w tym Polska, przeniosły tę zasadę do swoich przepisów krajowych, a jej celem jest zapewnienie ten sam minimalny poziom ochrony bez względu na to, czy sklep ma siedzibę w Niemczech, Francji czy w naszym kraju.

W praktyce liczą się przede wszystkim dwie rzeczy. Po pierwsze, punkt startowy – nigdy nie jest nim data złożenia zamówienia, tylko dzień faktycznego odebrania paczki, co oznacza, że przy opóźnionej dostawie termin na odstąpienie zaczyna biec później niż mogłoby się wydawać. Po drugie, obowiązek informacyjny – sprzedawca musi jasno przedstawić przed potwierdzeniem zamówienia, że takie prawo istnieje, ile trwa i kto pokrywa koszt zwrotu. Jeśli tego nie zrobi, konsument automatycznie zyskuje dodatkowe 12 miesięcy, co w praktyce może oznaczać prawo do odstąpienia trwające ponad rok. Kod rabatowy zastosowany przy płatności niczego tu nie zmienia: produkt kupiony taniej dzięki kuponowi ma dokładnie takie samo 14-dniowe prawo do zwrotu jak ten kupiony w pełnej cenie, poza wyraźnymi wyjątkami ustawowymi, takimi jak towar wykonany na indywidualne zamówienie albo zapieczętowany produkt, który został już otwarty.

Poza UE: brak jednej wspólnej zasady

Poza Unią Europejską sytuacja zmienia się bardzo w zależności od kraju. Niektóre państwa mają rozwiązania zbliżone do unijnego okresu na namysł, inne nie przewidują go wcale, a jeszcze inne pozostawiają tę kwestię wyłącznie polityce sklepu. Nie ma jednej uniwersalnej reguły, do której można by się odwołać tak jak do unijnej dyrektywy, dlatego założenie, że poza UE automatycznie obowiązuje ten sam 14-dniowy termin, jest częstym błędem prowadzącym do rozczarowania, gdy paczka dociera, a sklep odmawia jej przyjęcia z powrotem. Zanim złożysz zamówienie w sklepie spoza Unii, warto sprawdzić jego opublikowaną politykę zwrotów, zwykle dostępną w regulaminie albo w osobnej zakładce dotyczącej zwrotów.

Kiedy nie istnieje ogólne prawo do zwrotu

W wielu krajach spoza UE prawo do zwykłej zmiany zdania przy zakupie online nie wynika z żadnej ogólnej ustawy – zależy wyłącznie od polityki konkretnego sklepu. Część sklepów mimo to oferuje szeroki okres na zwrot jako element przewagi konkurencyjnej, ale to decyzja biznesowa, a nie obowiązek prawny, jak w UE. Jeśli sklep nie przewiduje zwrotu z powodu zmiany zdania albo dopuszcza go tylko na określonych warunkach, nie istnieje żadna ogólna siatka bezpieczeństwa prawnego, do której można się odwołać, inaczej niż przy unijnej dyrektywie. Dlatego przeczytanie polityki zwrotów przed zamówieniem, a nie dopiero po otrzymaniu paczki, robi realną różnicę przy zakupach w sklepie spoza Unii.

Co to oznacza przy zakupach transgranicznych

Osoba kupująca w sklepie spoza UE nie może zakładać, że automatycznie obowiązuje silniejszy z dwóch możliwych systemów ochrony. Prawo, które reguluje sprzedaż na odległość, to zwykle prawo kraju, w którym sprzedawca ma siedzibę i do którego kieruje swoją sprzedaż, czasem połączone z przepisami chroniącymi kraj zamieszkania konsumenta – właśnie dlatego sprawa bywa skomplikowana i dlaczego ogólna porada znaleziona w internecie nie zastąpi przeczytania regulaminu konkretnego sprzedawcy. Kod rabatowy albo kupon zastosowany przy płatności nic tu nie zmienia. Rabat wpływa na cenę, nie na zasady odstąpienia od umowy.

Praktyczne kroki, zanim zaufasz prawu do odstąpienia

• Sprawdź, w jakim kraju sprzedawca ma siedzibę prawną i jakie warunki obowiązują Twoje zamówienie – zwykle jest to podane na stronie płatności albo w regulaminie.
• W UE zanotuj datę dostawy, bo to od niej liczy się 14-dniowy termin dla towarów.
• Poza UE przeczytaj politykę zwrotów sklepu przed zakupem, bo nie ma ogólnego zabezpieczenia prawnego, jeśli ta polityka jest restrykcyjna albo w ogóle jej nie ma.
• Zachowaj potwierdzenia zamówienia i powiadomienia o dostawie – to dowody potrzebne w razie sporu o to, kiedy zaczął biec termin.

Aktualne kody rabatowe dla kilkuset sklepów z wielu krajów znajdziesz na daily-coupons.info, a działający kod warto sprawdzić przed zamówieniem, choć nie ma on żadnego wpływu na Twoje prawo do odstąpienia od umowy. Więcej o tym, jak chroniony jest zakup już po jego złożeniu, znajdziesz na naszej stronie jak to działa.

Ten artykuł zawiera informacje ogólne, a nie poradę prawną. Prawo konsumenckie zmienia się i zawsze ma wyjątki; dokładna sytuacja zależy od regulaminu sprzedawcy i prawa właściwego dla Twojego zamówienia. W razie wątpliwości sprawdź politykę podaną przez sprzedawcę, a jeśli trzeba, skontaktuj się z krajową instytucją ochrony konsumentów.