Twee afschrijvingen voor één bestelling

Je bekijkt na een bestelling je rekeningoverzicht en ziet hetzelfde bedrag twee keer staan, met dezelfde of een bijna gelijke datum. Dubbel afgeschreven worden is vervelend, maar in veel gevallen minder erg dan het op het eerste gezicht lijkt, want niet elke tweede boeking betekent ook echt een tweede, definitieve betaling. Voordat je contact opneemt met de webshop of je bank, loont het om beide boekingen goed te bekijken, want de oorzaak bepaalt wat je daarna moet doen.

Een tijdelijke reservering in plaats van een echte dubbele afschrijving

Veel kaartbetalingen verlopen in twee stappen: eerst reserveert de betaaldienstverlener het bedrag op je kaart om te controleren of er genoeg saldo of kredietruimte is, en pas daarna volgt de definitieve afschrijving, zodra de bestelling echt wordt verwerkt of verzonden. In de tussentijd kan zo'n reservering in je internetbankieren eruitzien als een eigen, extra boeking, terwijl het in werkelijkheid helemaal geen tweede betaling is, maar alleen een tijdelijke notitie. Die reserveringen verdwijnen normaal gesproken na een paar dagen vanzelf, zodra de definitieve afschrijving plaatsvindt of de reservering vanzelf vervalt.

Hoe je een echte dubbele afschrijving herkent

Een echte dubbele afschrijving verschilt van een tijdelijke reservering meestal doordat beide bedragen op je afschrift als afgeronde, definitieve boekingen staan, en niet als posten die als voorlopig zijn gemarkeerd. Sommige banken geven reserveringen uitdrukkelijk aan, bijvoorbeeld met een vermelding als „in behandeling” of in een apart deel voor boekingen die nog niet definitief zijn. Ontbreekt zo'n markering en staan beide bedragen naast elkaar in de gewone lijst met transacties, dan gaat het waarschijnlijker om een echte dubbele afschrijving.

Veelvoorkomende technische oorzaken van een echte dubbele afschrijving

Twee keer op de bestelknop klikken bij een trage internetverbinding is een van de meest voorkomende oorzaken, omdat het systeem de eerste klik niet meteen bevestigt en de tweede klik dan een tweede, technisch losstaande bestelling in gang zet. Ook een betaling die bij de eerste poging afbreekt of een foutmelding geeft, kan op de achtergrond toch gelukt zijn, zodat een nieuwe poging tot een tweede, echte afschrijving leidt. Minder vaak ligt de oorzaak bij de betaaldienstverlener zelf, bijvoorbeeld als een betaling technisch twee keer naar de bank wordt doorgestuurd.

Rekenvoorbeeld: reservering en definitieve afschrijving naast elkaar

Stel, een bestelling kost 54 euro. Direct na het bestellen verschijnt er in je internetbankieren een voorlopige boeking van 54 euro. Twee dagen later, zodra de webshop de spullen verstuurt, volgt de definitieve afschrijving van hetzelfde bedrag, en verdwijnt de oorspronkelijke reservering automatisch. Op je saldo heb je in de tussentijd dus even 108 euro als bezet gezien, maar in werkelijkheid is er maar één keer 54 euro afgeschreven. Blijven beide boekingen van 54 euro daarentegen staan en verdwijnt er na een paar dagen geen van beide, dan gaat het om een echte dubbele afschrijving, en is een terugboeking terecht.

Wat je eerst zelf moet controleren

• Of een van de twee boekingen in je internetbankieren nog als voorlopig of in behandeling staat, in plaats van als definitief afgerond.
• Of er sinds de bestelling al meerdere werkdagen voorbij zijn, waarin een tijdelijke reservering normaal gesproken vanzelf verdwijnt.
• Of je in je mailbox echt twee aparte orderbevestigingen met verschillende ordernummers hebt, wat wijst op twee losstaande bestellingen in plaats van een gewone boekingsfout.
• Of de klantenservice van de webshop zelf al een van de twee bestellingen heeft geannuleerd of als dubbel heeft gemarkeerd, voordat je ook nog bij je bank aan de slag gaat.

Als het om een echte dubbele afschrijving gaat

Blijkt dat beide boekingen definitief zijn, dan is de webshop zelf meestal het eerste aanspreekpunt, omdat die de dubbele afschrijving vaak direct kan corrigeren en een van de twee betalingen kan terugstorten, zonder dat er een formeel geschil nodig is. Reageert de webshop niet of ontkent hij de dubbele afschrijving, terwijl je papieren die duidelijk laten zien, dan is de volgende stap je eigen bank of kaartuitgever, via wie je een terugboeking in gang kunt zetten. Houd daarvoor beide boekingsbewijzen bij de hand, en als je die hebt, ook de dubbele orderbevestigingen.

Als je een app of abonnement steeds dubbel betaalt

Bij abonnementen en automatisch verlengde bestellingen duikt een dubbele afschrijving soms om een andere reden op: een oud abonnement is niet goed opgezegd, terwijl er tegelijk een nieuw contract met een vergelijkbaar bedrag loopt. Beide boekingen zijn dan wel echt, maar het gaat inhoudelijk om twee aparte contracten en niet om een technische fout. Een blik in het accountbeheer van de betreffende aanbieder laat in dat geval meestal twee actieve abonnementen zien waar je er eigenlijk maar één wilde, en de oplossing ligt dan eerder in opzeggen dan in een klassieke terugboeking.

Hoe dit per betaalmethode verschilt

Bij een betaling met PayPal kun je een mogelijke dubbele afschrijving meestal direct in je PayPal-account nagaan, omdat daar elke afzonderlijke transactie met datum en status staat. Bij een gewone kaartbetaling neemt het internetbankieren van je eigen bank dat overzicht over. Een vergelijking van betaalmethoden in webshops laat daarnaast zien welke opties uit zichzelf een beter overzicht geven van de afzonderlijke stappen van een boeking. Wat kopersbescherming bij online aankopen in zo'n geval nog extra dekt, is het bekijken waard voordat je alleen op je bank vertrouwt.

Veelgestelde vragen

Is elke tweede boeking op mijn rekening automatisch een fout?

Nee. Bij veel kaartbetalingen zie je eerst een tijdelijke reservering en pas later de definitieve afschrijving, wat in je internetbankieren even kan lijken op twee aparte boekingen, terwijl er maar één echte betaling is.

Hoe lang moet ik wachten voordat ik uitga van een echte dubbele afschrijving?

Een tijdelijke reservering verdwijnt meestal binnen een paar werkdagen vanzelf. Staan beide boekingen daarna nog steeds ongewijzigd als definitief op je rekening, dan wijst dat op een echte dubbele afschrijving.

Moet ik eerst de webshop of eerst de bank benaderen?

In de meeste gevallen eerst de webshop, omdat die een dubbele afschrijving vaak direct en zonder veel moeite kan rechtzetten. Pas als de webshop niet reageert of de dubbele afschrijving ontkent, is je eigen bank het volgende aanspreekpunt.

Kan twee keer klikken op „Bestellen” echt tot twee bestellingen leiden?

Ja, dat gebeurt vooral bij een trage internetverbinding of bij betaalpagina's die niet meteen op een klik reageren. Twee aparte orderbevestigingen met verschillende ordernummers zijn daarbij een duidelijk teken van twee losstaande bestellingen.