Shrinkflatie en eenheidsprijzen bij boodschappen

Als de prijs gelijk blijft maar je minder krijgt

Shrinkflatie beschrijft een patroon waarbij de verpakking van een product kleiner wordt terwijl de prijs gelijk blijft of zelfs stijgt, waardoor de werkelijke prijs per eenheid van het product omhooggaat, ook al lijkt het bedrag op het prijskaartje onveranderd of maar licht anders. Het gebeurt in veel categorieën, maar valt het makkelijkst op bij boodschappen, waar verpakkingsgroottes duidelijk vermeld staan en herhaaldelijk worden gekocht, waardoor een verandering eerder wordt opgemerkt dan bij een eenmalige aankoop.

Waarom de totaalprijs alleen de verandering verbergt

Blijft de totaalprijs van een product precies gelijk terwijl de verpakking van een grotere naar een kleinere maat krimpt, dan laat het vergelijken van alleen de twee prijzen helemaal geen verschil zien. De enige manier om het echte verschil te zien, is de prijs per eenheid vergelijken, per honderd gram, per liter, of wat voor dat product past, van voor en na de verandering. Precies dat is waarvoor eenheidsprijzen zijn bedoeld om zichtbaar te maken, en dat is de reden waarom de eenheidsprijs naast de totaalprijs tonen bij boodschappen veel meer uitmaakt dan bij de meeste andere productcategorieën.

Wat de regels vereisen, regio per regio

• In de Europese Unie vereist de Richtlijn prijsaanduiding dat webshops de eenheidsprijs naast de verkoopprijs tonen voor de meeste voorverpakte goederen die per gewicht, volume, lengte of oppervlakte worden verkocht, wat shoppers een standaardbasis geeft om verpakkingen van verschillende groottes te vergelijken.
• In het Verenigd Koninkrijk stellen de Britse regels voor prijsaanduiding vergelijkbare vereisten voor eenheidsprijzen vast, met een uitzondering voor kleinere winkels onder een vastgestelde winkelvloeroppervlakte. Hervormingen die eenheidsprijzen uitbreiden naar meer categorieën verpakte goederen, waaronder producten zoals ontbijtgranen en wasmiddelen, worden gefaseerd ingevoerd.
• In de Verenigde Staten bestaat er geen enkele federale wet die eenheidsprijzen overal verplicht stelt. Het tonen van eenheidsprijzen komt in veel staten voor en is gebruikelijk bij grotere supermarktketens, maar de vereiste en de details ervan verschillen per staat in plaats van landelijk gelijk te gelden.

Een eenheidsprijs correct lezen

Een eenheidsprijs is alleen nuttig om te vergelijken wanneer de eenheid zelf consistent is. Een prijs per 100 gram bij het ene product vergelijken met een prijs per kilogram bij het andere geeft een misleidende indruk, tenzij je een van beide eerst omrekent. De meeste online supermarkten standaardiseren de eenheid binnen een categorie, maar het is de moeite waard dit te dubbelchecken, zeker als je verschillende webshops vergelijkt die niet altijd dezelfde maateenheden gebruiken. Zodra de eenheden overeenkomen, wordt de vergelijking simpel: de laagste eenheidsprijs is de betere waarde, ongeacht hoe de totale verpakkingsprijs en -grootte verschillen.

Shrinkflatie herkennen zonder elke aankoop bij te houden

Weinig mensen houden een lopende registratie bij van elke verpakkingsgrootte die ze kopen, dus shrinkflatie wordt meestal per toeval opgemerkt: een pak dat lichter aanvoelt, een doos die er even groot uitziet maar meer lege ruimte binnenin heeft, of een eenheidsprijs die stilletjes is gestegen sinds de vorige aankoop. Waar een webshop zowel de verpakkingsprijs als de eenheidsprijs duidelijk toont, is een stijgende eenheidsprijs over tijd, zelfs bij een stabiele totaalprijs, het duidelijkste signaal dat een verpakking is gekrompen ten opzichte van de kostprijs. Hetzelfde product bij twee of drie webshops vergelijken door relevante categorieën te doorbladeren helpt ook, want een écht kleinere verpakking is meestal zichtbaar zodra je die naast de aanbieding van een concurrent legt.

Waar kortingscodes passen bij boodschappen

Een kortingscode verlaagt het totaal of een percentage van een bestelling, maar verandert niets aan de verpakkingsgrootte of de onderliggende eenheidsprijs van wat je koopt. Korting op een gekrompen verpakking is nog steeds korting op minder product dan voorheen, dus het loont om de eenheidsprijs te checken, zelfs als een code het totaal aantrekkelijk laat lijken. Actuele codes voor boodschappen- en huishoudwinkels checken via een overzicht zoals daily-coupons.info is een aparte stap van beoordelen of de verpakkingsgrootte en eenheidsprijs zelf goede waarde vertegenwoordigen.

Een korte routine voor regelmatige boodschappen

Check de eenheidsprijs in plaats van alleen de totaalprijs wanneer je vergelijkbare producten vergelijkt. Let op wanneer de eenheidsprijs van een vertrouwd product is gestegen sinds je vorige aankoop, want dat wijst vaak eerder op een kleinere verpakking dan op een prijsstijging bij een ongewijzigde maat. Vergelijk hetzelfde product af en toe bij een paar webshops, in plaats van aan te nemen dat je vaste webshop altijd het goedkoopst is. Pas een werkende code toe bovenop een prijs en verpakkingsgrootte die je al als redelijk hebt beoordeeld, niet in plaats van dat te checken.