De aankoopprijs is pas het begin van de rekensom

Je kunt kiezen tussen twee printers: een van 59 euro en een van 89 euro. Op het eerste gezicht ligt de goedkopere voor de hand. Gebruikskosten vergelijken betekent echter dat je niet bij de aankoopprijs blijft staan, maar je afvraagt wat een apparaat tijdens het gebruik echt kost. Bij veel producten zijn die lopende kosten al na korte tijd een stuk hoger dan het prijsverschil bij aankoop.

Wat er allemaal onder de gebruikskosten valt

Afhankelijk van het product bestaan gebruikskosten uit verschillende posten: stroomverbruik bij huishoudapparaten, inkt of toner bij printers, water bij wasmachines en vaatwassers, filters of zakken bij stofzuigers, cups of bonen bij koffiezetapparaten. Elk van die posten komt terug zolang je het apparaat gebruikt, terwijl je de aankoopprijs maar één keer betaalt. Juist daarom kan een goedkoper apparaat met hoge lopende kosten binnen een paar jaar duurder uitvallen dan een duurder apparaat met lage lopende kosten.

Het rekenvoorbeeld: twee printers vergeleken

Printer A kost 59 euro, een passende set cartridges van 45 euro is goed voor ongeveer 300 pagina's, dat is 0,15 euro per pagina. Printer B kost 89 euro, zijn set cartridges van 30 euro is goed voor zo'n 500 pagina's, dus 0,06 euro per pagina. Bij 1.000 pagina's per jaar kost printer A alleen aan inkt al 150 euro, printer B daarentegen 60 euro. Samen met de aankoopprijs kom je na één jaar op 209 euro voor printer A en 149 euro voor printer B. Na twee jaar staat printer A op 359 euro en printer B op 209 euro, een verschil van 150 euro in het voordeel van het apparaat dat op het eerste gezicht duurder was.

Waar gebruikskosten snel worden onderschat

Verbruiksmateriaal zoals inkt, cups of filters wordt bijzonder makkelijk vergeten, omdat het los van het apparaat wordt verkocht en bij de aankoop zelf niet eens op dezelfde pagina staat. Ook het sluimerverbruik van een apparaat dat altijd aan het stopcontact hangt, loopt ongemerkt door zonder dat het in het dagelijks leven opvalt. Bij apparaten met bewegende delen, zoals stofzuigers of koffiezetapparaten, komen daar nog onderhouds- en slijtagekosten bij, die pas na een aantal maanden of jaren merkbaar worden.

• Verbruiksmateriaal zoals inkt, cups, filters of zakken, dat je regelmatig moet bijkopen.
• Energie- en waterverbruik tijdens het gebruik, vooral bij apparaten die je dagelijks gebruikt.
• Onderhoud en slijtende onderdelen, die pas na een tijd gebruik opduiken en bij de aankoop zelden worden meegerekend.

Hoe het verschil zich in de loop van de tijd opstapelt

Na drie jaar zou printer A op 509 euro staan en printer B op 269 euro, na vijf jaar op 809 euro tegenover 389 euro. Het gat wordt groter met elk jaar dat je beide apparaten gebruikt, terwijl het oorspronkelijke prijsverschil bij aankoop, 30 euro in het voordeel van printer A, allang geen gewicht meer heeft. Bij een apparaat dat je maar af en toe gebruikt, zeg 100 pagina's per jaar in plaats van 1.000, zou hetzelfde verschil nauwelijks merkbaar zijn, omdat de inktkosten dan maar 15 euro tegenover 6 euro per jaar zijn. Hoeveel gebruikskosten uitmaken, hangt dus altijd ook af van hoe vaak je het apparaat zelf gebruikt, niet alleen van wat de fabrikant opgeeft als prijs per pagina.

Hoe je de gebruikskosten voor de aankoop ruw inschat

Wat de fabrikant opgeeft over het verbruik per pagina, per kopje of per wasbeurt, als die gegevens er zijn, is een eerste basis voor de vergelijking. Bij huishoudapparaten geeft het energielabel daarnaast een aanwijzing, zoals het artikel Huishoudapparaten: kijk eerst naar het energielabel beschrijft. Ontbreken concrete gegevens, deel dan de prijs van het belangrijkste verbruiksmateriaal door het opgegeven aantal keer gebruik, net als in het rekenvoorbeeld met de twee printers, zodat je in elk geval een ruw vergelijkingsgetal tussen twee modellen hebt.

Repareerbaarheid als deel van de gebruikskosten

Naast verbruiksmateriaal en energie speelt mee hoe makkelijk je een apparaat bij een defect kunt laten repareren in plaats van het helemaal te vervangen. Een apparaat waarvan je een los onderdeel kunt vervangen, kan over de jaren goedkoper blijven dan een model waarbij elk klein defect een complete nieuwe aankoop betekent. Het artikel Reparatie, onderdelen en het recht op reparatie gaat daar verder op in.

De aankoopprijs blijft toch belangrijk

Gebruikskosten vergelijken betekent niet dat je de aankoopprijs negeert, maar dat je die op de juiste plek zet. Een geldige kortingscode verlaagt de eenmalige aankoopprijs, maar verandert niets aan de lopende kosten van een apparaat. Beide berekeningen horen daarom bij elkaar: de eenmalige besparing met een code uit het overzicht met kortingscodes van daily-coupons.info, en de terugkerende besparing met een apparaat dat minder kost in gebruik. In het overzicht per categorie kun je meerdere modellen met verschillende gegevens van de fabrikant vaak direct naast elkaar vergelijken.

Veelgestelde vragen

Hoe kom ik erachter hoe hoog de gebruikskosten van een apparaat zijn?

Wat de fabrikant opgeeft over het verbruik per pagina, kopje of wasbeurt, en bij huishoudapparaten het energielabel, geven een eerste houvast. Ontbreken die gegevens, deel dan de prijs van het belangrijkste verbruiksmateriaal door het opgegeven aantal keer gebruik.

Loont een duurder apparaat altijd vanwege lagere gebruikskosten?

Niet altijd. Gebruik je het apparaat zelden, dan zijn de lopende kosten bij elkaar laag, zodat een hogere aankoopprijs zich vaak niet terugverdient binnen de gebruiksduur. Bij vaak en regelmatig gebruik weegt het verschil juist veel zwaarder.

Verandert een kortingscode ook de gebruikskosten?

Nee. Een kortingscode heeft invloed op de eenmalige aankoopprijs, niet op lopende kosten zoals energie of verbruiksmateriaal, die gewoon doorlopen, los van de oorspronkelijke aankoopprijs.

Waar vind ik betrouwbare gegevens over verbruiksmateriaal en hoe lang het meegaat?

In de productinformatie van de fabrikant staat meestal hoeveel je met een cartridge, filter of cup kunt doen. Vergelijk je die gegevens tussen meerdere modellen, dan zie je hoe sterk de lopende kosten kunnen verschillen, ook bij een vergelijkbare aankoopprijs.

Verandert de uitkomst als ik het apparaat maar zelden gebruik?

Ja, flink. Bij weinig gebruik tellen ook hoge gebruikskosten per eenheid bij elkaar nauwelijks mee, zodat de aankoopprijs dan zwaarder moet wegen dan bij een apparaat dat je elke dag gebruikt.