De aanschafprijs is maar een deel van de kosten
Een wasmachine, koelkast of vaatwasser wordt jarenlang gebruikt, vaak een decennium of langer, en de elektriciteit, en bij sommige apparaten het water, die dat verbruikt kan optellen tot meer dan het prijsverschil tussen twee modellen bij aankoop. Verbruikskosten samen met de aanschafprijs vergelijken, in plaats van achteraf, is de completere manier om voor deze categorie te winkelen. Zodra op die basis het juiste apparaat is gekozen, verlaagt een kortingscode of couponcode wat je ervoor betaalt, zonder iets te veranderen aan wat het de jaren erna kost om te draaien.
Het EU-energielabel: A tot G, herzien in 2021
Apparaten die in de EU worden verkocht, dragen een energielabel dat ze beoordeelt van A, het zuinigst, tot en met G, het minst zuinig. Deze schaal is in 2021 opnieuw ingesteld nadat het vorige systeem, met extra plussen zoals A+++, zo dichtgeslibd was geraakt dat de meeste apparaten op de markt helemaal bovenaan zaten geclusterd, waardoor de beoordeling veel minder bruikbaar werd om te vergelijken. Onder de herziene schaal blijft klasse A bewust grotendeels of helemaal leeg, om ruimte te laten voor werkelijk zuinigere apparaten in de toekomst zonder meteen weer een nieuwe herziening nodig te hebben. Een praktisch gevolg van de verandering is dat een apparaat dat onder de oude schaal hoog scoorde, onder de huidige schaal een merkbaar lagere letter kan dragen, ook al is het werkelijke energieverbruik niet veranderd; alleen de referentiepunten van het label zijn verschoven. Het label vermeldt ook het geschatte jaarlijkse energieverbruik in kilowattuur, wat een directer vergelijkbaar cijfer is tussen twee specifieke modellen dan de letter alleen, en sinds de update van 2021 bevat het ook een QR-code die linkt naar een EU-productregistratiedatabase, waar dezelfde cijfers kunnen worden vergeleken met de eigen geregistreerde gegevens van de fabrikant.
Buiten de EU: een andere aanpak
Niet elk land gebruikt een letterschaal voor huishoudapparaten. In de VS bijvoorbeeld dragen apparaten die daarvoor in aanmerking komen doorgaans een geel EnergyGuide-label dat de geschatte jaarlijkse gebruikskosten in dollars toont, samen met de bandbreedte aan kosten van vergelijkbare modellen op de markt, wat een directe kostenvergelijking geeft in plaats van een letterbeoordeling. Een apart, vrijwillig keurmerk wijst daar op een breed scala aan productcategorieën aan dat een model aan een erkende zuinigheidsdrempel voldoet, maar dat is een geslaagd-of-gezakt-keurmerk in plaats van een schaal met tussenliggende klassen, anders dan het EU-systeem. Omdat de aanpak verschilt, kijkt een koper in zo'n land beter naar het geschatte kostencijfer van het eigen label, terwijl een koper binnen de EU de letterklasse samen met het opgegeven kilowattuurcijfer vergelijkt, in plaats van te proberen het ene systeem rechtstreeks op het andere te leggen.
Verder kijken dan alleen de letter of het cijfer
Het hoofdcijfer op het energielabel is gebaseerd op gestandaardiseerde testomstandigheden en een typisch gebruikspatroon, wat niet precies overeenkomt met de werkelijke gewoontes van een individueel huishouden. Twee apparaten met dezelfde letterklasse kunnen toch verschillen in werkelijk jaarverbruik, afhankelijk van de capaciteit, want het label houdt rekening met typisch gebruik van dat specifieke formaat apparaat, in plaats van bijvoorbeeld een kleine en een grote koelkast op gelijke voet te vergelijken. De vermelde capaciteit samen met het label checken, niet de letter alleen, geeft een eerlijkere vergelijking tussen twee apparaten van een vergelijkbaar type.
Andere cijfers die het checken waard zijn op hetzelfde label
- Geluidsniveau in decibel, relevant voor apparaten die 's nachts draaien of dicht bij een leefruimte staan, zoals een vaatwasser naast een open keuken.
- Waterverbruik per cyclus, vermeld bij wasmachines en vaatwassers, wat de gebruikskosten los van het elektriciteitsverbruik beïnvloedt.
- Capaciteit, vermeld in kilogram voor wasapparatuur of liters voor koelkasten en vriezers, wat bepaalt hoe efficiënt het apparaat kan worden beladen voor het opgegeven energieverbruik.
Levering, installatie en afvoer van het oude apparaat
Grote apparaten komen meestal met een ingepland bezorgmoment in plaats van via een gewone pakketbezorger, en het is de moeite waard om voor het bestellen te checken of installatie, aansluiting op bestaande leidingen of bedrading, en het meenemen van een oud apparaat inbegrepen zijn of apart in rekening worden gebracht, want dit kan de werkelijke totaalkosten merkbaar meer beïnvloeden dan een klein prijsverschil tussen apparaten onderling.
Garantie en retour bij grote apparaten
Binnen de EU geldt een wettelijke garantie voor apparaten zoals voor andere goederen, die gebreken dekt gedurende een vastgestelde minimumperiode ongeacht een eventuele aparte fabrieksgarantie, en geven regels voor kopen op afstand over het algemeen recht op een bedenktijd-retour binnen een vastgestelde termijn, al zijn grote apparaten die al geïnstalleerd en aangesloten zijn in de praktijk lastiger te retourneren, zelfs als het wettelijke recht bestaat. Buiten de EU, bijvoorbeeld in de VS, rust bescherming tegen gebreken op de garantievoorwaarden van de fabrikant en op statelijke regelgeving, en worden retourvoorwaarden voor grote apparaten bepaald door de individuele webshop, waarbij bezorg- en herbevoorradingskosten vaker voorkomen bij grote artikelen dan bij kleinere aankopen. De specifieke bezorg- en retourvoorwaarden voor een groot apparaat lezen voordat je bestelt, in plaats van aan te nemen dat ze overeenkomen met die van een kleinere aankoop, voorkomt een dure verrassing als het apparaat toch terug moet.
Verbruikskosten vergelijken en checken op een code
Zodra het energielabel en de capaciteit zijn vergeleken, is checken of er een actuele kortingscode geldt bij de specifieke webshop een redelijke laatste stap, want acties voor grote apparaten komen vaak voor rond seizoensgebonden uitverkoopperiodes. Wij checken codes bij honderden webshops in veel landen meerdere keren per dag, en actuele vermeldingen zijn te vinden onder Wonen & Tuin voor Britse webshops, of de bijbehorende Amerikaanse categorie voor een Amerikaanse webshop.
Veelgestelde vragen
Waarom toont een apparaat dat vroeger A+++ was nu een lagere letter?
De herziening van 2021 heeft de referentiepunten van de hele schaal van A tot G opnieuw ingesteld, omdat het vorige systeem dichtgeslibd was geraakt met te veel apparaten bovenaan. Het werkelijke energieverbruik van het apparaat is niet veranderd, alleen de schaal van het label, dus letters van vóór en na de herziening vergelijken is niet zinvol.
Is een zuinigheidskeurmerk buiten de EU hetzelfde als een A-label binnen de EU?
Nee. Zo'n keurmerk bevestigt alleen dat een model aan een vastgestelde zuinigheidsdrempel voldoet, geslaagd of gezakt, geen schaal met klassen. Het EU-systeem beoordeelt apparaten over een volledig bereik van A tot G, dus de twee zijn niet rechtstreeks vergelijkbaar, en een koper buiten de EU kan beter het geschatte kostencijfer van het lokale label tussen modellen vergelijken.
Betekent een hogere energieklasse dat een lagere aanschafprijs altijd een schijnbesparing is?
Niet automatisch, want het verschil in verbruikskosten hangt af van hoe intensief het apparaat wordt gebruikt en van de lokale energieprijzen. Het opgegeven jaarverbruik vergelijken met het verwachte gebruik geeft een nauwkeuriger antwoord dan aannemen dat een betere klasse zich altijd snel terugverdient.
Kan ik een groot apparaat op dezelfde manier retourneren als een kleinere online bestelling?
Over het algemeen gelden dezelfde wettelijke rechten, maar in de praktijk zijn grote, geïnstalleerde apparaten lastiger te retourneren, en webshops stellen vaak eigen voorwaarden rond ophalen en herbevoorrading. De specifieke bezorg- en retourvoorwaarden voor dat artikel checken voordat je bestelt, is betrouwbaarder dan aannemen dat standaardvoorwaarden gelden.
