Wat gesponsorde producten in de zoekresultaten zijn

Je typt een zoekterm in de zoekfunctie van een webshop, en de eerste drie of vier resultaten hebben een klein label als "Gesponsord" of "Advertentie". Dat zijn gesponsorde producten: een verkoper of fabrikant heeft ervoor betaald dat juist dit product hoog in de lijst verschijnt, los van hoe goed het bij je zoekopdracht past of hoe de prijs zich verhoudt tot vergelijkbare producten. De plek is gekocht, niet verdiend door relevantie of populariteit.

Op zich is dat geen oplichting. Marktplaatsen en grotere webshops verdienen een deel van hun geld met zulke advertentieplekken, zoals een tijdschrift geld verdient met advertentiepagina's. Het wordt pas een probleem als je het label over het hoofd ziet en er stilzwijgend van uitgaat dat het bovenste resultaat vanzelf het meest relevante of goedkoopste is.

Hoe je het label herkent

De labels zijn meestal klein: een grijs woordje vlak boven of naast de productfoto, soms alleen een klein symbool met een "i" om op te tikken. Gangbare termen zijn "Gesponsord", "Advertentie", "Sponsored" of gewoon "Reclame". Wie snel scrolt, mist het label makkelijk, omdat het nauwelijks afsteekt tegen de rest van de lijst. Voor het platform is dat geen nadeel, want het verdient aan elke klik op de advertentie.

Een tweede aanwijzing is de volgorde zelf. Lijken de bovenste resultaten niet gesorteerd op prijs, beoordeling of relevantie voor je zoekterm, kijk dan nog eens naar het label naast de foto. Vaak zit er gewoon een geboekte advertentie achter en geen fout in de zoekfunctie.

Waarom een gesponsord resultaat niet vanzelf het beste aanbod is

Een verkoper betaalt de advertentie uit zijn eigen reclamebudget, en dat moet hij via de verkoopprijs weer terugverdienen. Dat betekent niet dat gesponsorde producten altijd duurder zijn, maar ook niet het omgekeerde. De plaatsing zegt niets over prijs, kwaliteit of beschikbaarheid. Ze zegt alleen dat iemand bereid was te betalen om op die plek zichtbaar te zijn, en dat is een andere vraag dan of het product binnen je budget past.

Sommige verkopers boeken advertentieplekken bewust voor producten die anders slecht verkopen, zoals modellen die uit het assortiment gaan of maten waarvan nog veel op voorraad ligt. Andere adverteren juist met hun bestsellers, omdat de uitgave zich daar het snelst terugbetaalt. Van buitenaf zie je dat verschil niet, tenzij je zelf vergelijkt welke alternatieven in dezelfde lijst staan.

Een voorbeeld uit de praktijk

Stel, je zoekt in een webshop naar draadloze koptelefoons van een bepaald type. Het bovenste resultaat, klein gemarkeerd met "Gesponsord", kost 59,99 euro. Scrol je verder, dan vind je op de vierde plek een model met vergelijkbare functies en even goede beoordelingen voor 47,50 euro, zonder enig sponsorlabel. Dat verschil van 12,49 euro was je ontgaan als je alleen het eerste resultaat had aangeklikt en meteen had besteld. Bij twee of drie van zulke aankopen per jaar loopt dat na verloop van tijd op tot een merkbaar bedrag, alleen omdat een tweede blik ontbrak.

Betaalde plaatsingen staan trouwens ook buiten de zoekresultaten, bijvoorbeeld op een productpagina in rijen als "Vergelijkbare producten" of "Misschien vind je dit ook leuk". Daar is het label vaak nog kleiner, soms staat het maar één keer boven de hele rij. Wie van het ene product naar het volgende klikt, belandt zo snel bij een aanbieding waarvoor is betaald, zonder er bewust naar te hebben gezocht.

Hoe webshops en marktplaatsen hieraan verdienen

Het principe is bij de meeste platforms vergelijkbaar: verkopers boeken advertentieplekken voor bepaalde zoektermen, vaak via een veilingmodel waarbij het bod per klik meebepaalt wie de plek krijgt. Voor de marktplaats is dat een extra bron van inkomsten naast de verkoopcommissie, of je dat product nu uiteindelijk koopt of niet. Voor jou als koper verandert het niets aan je recht om rustig te vergelijken voordat je beslist.

De advertentieplek kost de verkoper vaak pas iets als iemand echt klikt, niet al voor het tonen in de zoekresultaten. Dat verklaart waarom je zelfs bij heel specifieke zoektermen gesponsorde resultaten ziet: voor de verkoper loont de boeking al bij een paar extra klikken, zolang genoeg daarvan uiteindelijk tot een bestelling leiden.

Zo vind je toch het beste aanbod

• Sorteer de resultaten ook op prijs of beoordeling, in plaats van alleen de standaardvolgorde over te nemen.
• Scrol voorbij de eerste paar resultaten voordat je een beslissing neemt.
• Vergelijk functies en prijs van minstens twee of drie producten, ook als het eerste resultaat goed lijkt te passen.
• Kijk of er voor de webshop op dit moment een kortingscode geldt die de vergelijking in jouw voordeel doet uitvallen.

Wie toch al meerdere webshops per categorie doorzoekt, ziet gesponsorde resultaten meestal meteen, omdat volgorde en labels per platform net iets verschillen. Zo krijg je na verloop van tijd een scherper oog voor wat betaalde plaatsing is en wat echte relevantie. Hoe vergelijkingssites hun resultaten sorteren, volgt overigens eigen regels, die afwijken van de zoekfunctie van één enkele webshop. En voordat je vertrouwt op een hoge sterrenscore naast een gesponsord product, kan het helpen om te weten hoe je nepreviews herkent, zodat je niet twee keer teleurgesteld wordt.

Veelgestelde vragen

Zijn gesponsorde producten altijd duurder?

Niet per definitie. De prijs hangt af van de verkoper en het product, niet van de advertentie zelf. Toch loont het om voor de aankoop minstens één ander resultaat ter vergelijking te bekijken.

Is het label "Gesponsord" verplicht?

Reclame moet als reclame herkenbaar zijn, dat is een algemeen erkend uitgangspunt in de consumentenbescherming. Hoe duidelijk het label wordt weergegeven, verschilt wel per platform.

Betekent een hoge positie automatisch dat een product vaak wordt besteld?

Nee. De positie zegt alleen iets over de advertentie, niet over verkoopcijfers of klanttevredenheid. Beoordelingen en reviews zijn daarvoor een beter aanknopingspunt.

Kun je gesponsorde resultaten beter helemaal negeren?

Niet per se. Soms past het gesponsorde product echt goed en heeft het een eerlijke prijs. Het gaat er niet om dat je het altijd vermijdt, maar dat je het niet automatisch als beste resultaat behandelt.