Drie kaarten, drie verschillende principes

Een debitcard, een creditcard en een prepaidkaart zien er in het betaalformulier van een webshop vaak precies hetzelfde uit: een veld voor het kaartnummer, een voor de vervaldatum en een voor de beveiligingscode. Achter de schermen werken de drie soorten kaarten echter volgens behoorlijk verschillende principes, die vooral bepalen wanneer je geld precies wordt afgeschreven.

Voor één bestelling maakt dat verschil vaak weinig uit, maar voor de grip op je eigen uitgaven en voor wat je kunt doen als er na de aankoop iets misgaat, is het wel degelijk van belang.

Debitcard: direct afgeschreven van je eigen rekening

Een debitcard, in Nederland vaak gewoon betaalpas en in België bankkaart genoemd, is rechtstreeks gekoppeld aan je betaalrekening. Een betaling wordt snel afgeschreven van het saldo dat er staat, meestal binnen een paar dagen na de bestelling. Staat er niet genoeg op je rekening, dan kan de betaling worden geweigerd of kom je rood te staan, afhankelijk van wat je met je bank hebt afgesproken. Je uitgaven zijn zo nauw gekoppeld aan het geld dat je echt hebt, zonder een extra kredietlimiet ertussen.

Creditcard: betalen op krediet en later afrekenen

Bij een creditcard schiet de kaartuitgever het bedrag eerst voor je voor. De echte afschrijving gebeurt gebundeld, meestal één keer per maand via een overzicht van alle aankopen die je in die periode hebt gedaan. Tussen de aankoop en je eigen betaling aan de kaartuitgever zit daardoor een bepaalde tijd, waarin je het geld nog niet zelf hebt hoeven betalen. Creditcards bieden bovendien vaak een vaste procedure om een betaling terug te laten boeken als een bestelling niet aankomt zoals afgesproken.

Prepaidkaart: alleen wat je vooraf hebt opgeladen

Een prepaidkaart werkt precies andersom dan een creditcard: je laadt eerst een tegoed op de kaart, en alleen dat tegoed kun je gebruiken om te betalen. Is het op, dan wordt een volgende betaling gewoon geweigerd, ongeacht hoeveel geld er op een gekoppelde betaalrekening staat of of die er überhaupt is. Dat maakt prepaidkaarten handig voor een vast online budget, of als je geen vaste koppeling wilt tussen de kaart en je hoofdrekening.

Veiligheid en kopersbescherming vergeleken

De drie soorten kaarten verschillen ook in hoe makkelijk je een foute of frauduleuze afschrijving kunt terugdraaien. Bij een creditcard is een terugboeking via je kaartuitgever een gevestigde route als een bestelling niet aankomt of een afschrijving niet door jou is goedgekeurd. Bij een debitcard hangt de precieze gang van zaken meer af van je eigen bank, en bij een prepaidkaart is de maximale schade door het beperkte tegoed vanaf het begin begrensd, maar is terugboeken daar niet altijd net zo eenvoudig. Wat kopersbescherming bij online aankopen in principe dekt, verschilt daarnaast per aanbieder van het kaartnetwerk.

Valuta omrekenen en kosten in het buitenland per soort kaart

Bestel je bij een webshop die in een andere valuta afrekent, dan speelt ook mee welke kosten je kaart rekent voor het omrekenen. Die kosten hangen minder af van het soort kaart dan van je bank en de betreffende kaartaanbieder. Hoe wisselkoersen en kaartkosten in het buitenland samen uitpakken, is het waard om voor een grotere bestelling in het buitenland goed te bekijken, los van welk soort kaart je verder kiest.

Virtuele kaartnummers als extra beveiliging

Sommige banken en kaartaanbieders geven naast de fysieke kaart ook een virtueel kaartnummer, dat alleen voor online aankopen wordt gebruikt en los van de fysieke kaart kan worden geblokkeerd, soms zelfs beperkt tot één webshop of één bestelling. Komt het virtuele nummer bij een webshop in verkeerde handen, dan blijft je fysieke kaart daarbuiten en blijft die gewoon werken, terwijl alleen het virtuele nummer wordt geblokkeerd en vervangen door een nieuw nummer. Dat principe kun je zowel met een creditcard als met sommige debit- of prepaidoplossingen combineren, maar het zit niet bij elke aanbieder automatisch inbegrepen.

Welk soort kaart bij welke situatie past

• Voor een vast maandelijks online budget is een prepaidkaart geschikt, omdat je er technisch niet overheen kunt gaan.
• Voor regelmatige bestellingen in het buitenland of bij onbekende webshops biedt een creditcard meestal de meest gevestigde mogelijkheden om te laten terugboeken.
• Voor dagelijkse aankopen die direct aan je saldo gekoppeld zijn, past een debitcard, zolang je in de gaten houdt of er genoeg op je rekening staat.

Een voorbeeld om je budget in de hand te houden

Stel, je trekt voor een maand precies 150 euro uit voor online aankopen. Laad je aan het begin van de maand precies die 150 euro op een prepaidkaart, dan kan er technisch geen hoger bedrag worden afgeschreven, ook niet als een webshop zich bij je bestelling verrekent. Loopt dezelfde foute afschrijving via een debitcard met een saldo van 620 euro, dan gaat die eerst gewoon door, zolang er genoeg op je rekening staat, en moet je de correctie achteraf met je bank regelen. Via een creditcard met een limiet van 2.000 euro zou zo'n fout bij de kaartlimiet al helemaal niet opvallen, omdat er genoeg ruimte overblijft.

Veelgestelde vragen

Welke kaart is het meest geschikt om je uitgaven te beperken?

Een prepaidkaart, omdat die alleen het vooraf opgeladen tegoed beschikbaar stelt en een betaling daarboven technisch helemaal niet toestaat.

Waarom hebben sommige webshops liever een creditcard dan een debitcard?

Creditcardbetalingen gaan voor de webshop vaak gepaard met gevestigde, gestandaardiseerde procedures bij terugboekingen, waardoor de afhandeling voor sommige webshops voorspelbaarder is dan bij andere soorten kaarten.

Is een prepaidkaart gekoppeld aan een betaalrekening?

Niet per se. Sommige prepaidkaarten kun je los van een bestaande betaalrekening opladen en gebruiken, andere zijn gekoppeld aan een rekening waarvan het tegoed wordt aangevuld.

Wat gebeurt er bij een debitcard als er niet genoeg op je rekening staat?

Afhankelijk van je bank wordt de betaling geweigerd of kom je rood te staan, afhankelijk van wat je met je bank hebt afgesproken. Daarin verschilt een debitcard van een prepaidkaart, waarbij rood staan vanaf het begin uitgesloten is.

Is een virtueel kaartnummer naast je gewone kaart de moeite waard?

Als je bank het aanbiedt, is het een eenvoudige extra bescherming voor online aankopen, omdat je het los van de fysieke kaart kunt blokkeren. Nodig is het niet, het vult alleen de mogelijkheden aan die je met een creditcard of debitcard al hebt om een betaling te laten terugboeken.